नारी स्वतन्त्रताको वकालत गर्ने परम्परागत महान् पर्व तीज आज । मुलुकभर र मुलुकबाहिर नेपाली महिलामात्रले आज हरितालिका अर्थात् तीज पर्व धुमधामका साथ मनाउँदैछन् । तीज पर्वको सांस्कृतिक, राजनीतिक एवम् धार्मिक एउटा बेग्लै परम्परागत महत्व, मान्यता र आदर्श छ । तर बिडम्बना ! नेपाली मौलिक संस्कृतिमाथि पाश्चात्य संस्कृतिले घोडा चढिरहेको वर्तमान युगमा तीजले पनि आफ्नो वास्तविक लक्ष्य, पहिचान र आदर्श क्रमशः गुमाउँदैछ ।नारी एउटा परिवारको चुलोचौकोभित्र मात्र सीमित रहेको, उसको वैयक्तिक स्वतन्त्रता पुरुषप्रधान समाजको कब्जामा रहेको एवम् नारीलाई आफैं केही गर्न नसक्ने दोस्रो वर्गको मानिसका रुपमा हेरिने परिवेश र सोही कारण नारीवर्ग समाजमा अत्यन्त पछाडि परेको सर्न्दर्भमा तीज पर्वको गरिमा उच्च रहेकोमा द्विविधा छैन । जन्मघर माइत गएर मीठो खाने, राम्रो लगाउने र वर्षरिका पीडाव्यथा साथीसंगीबीच बाँड्ने उपयुक्त अवसरका रुपमा मात्र होइन, एउटी विवाहित नारीले आफ्नो सुहागको दीघायु र स्वस्थ जीवनको कामना गर्दै निराहार व्रत बस्ने, अविवाहित नारीले असल पति पाउने कामनाका साथ उपवास बस्ने पर्वको रुपमा समेत तीजले समाजमा अत्यन्त ठूलो महत्व पाउँदै आएको हो । (more…)

शाही निरंकुशताविरुद्ध संचालित जनआन्दोलन भाग-२ की बयोवृद्ध नेतृ छायाँदेवी पराजुलीको ८८ वर्षको उमेरमा आज निधन भएको छ। आज बिहान करिब ५.३० बजे शौचालय गएर र्फकने क्रममा लडेर बेहोस भएको केही समयपछि नै उहाँको निधन भएको बताइएको छ। करिब १ महिनाअघि मोटरसाइकलको ठक्करबाट घाइते हुनु भएकी पराजुलीको वीर अस्पतालमा उपचार भइरहेको थियो । २०५९ साल असोज १८ देखि सक्रिय रुपमा शाही निरंकुशताविरोधी आन्दोलनमा सहभागी बयोवृद्ध नेतृ पराजुलीले आन्दोलन सफल नभई गाउँ नर्फकने कसम खानु भएको थियो । राजाले २०६० असोज १८ गते लादेको निरंकुशताको अन्त्य नगरेसम्म घर नजाने भन्दै सुनसरी जिल्लाबाट झण्डै चार वर्षअघि आन्दोलनमा सहभागी हुन राजधानी आउनुभएको थियो । आन्दोलन सफल भएपछि सरकारले बेवास्ता गरेको आवाज प्रतिनिधिसभामा व्यापक मात्रामा उठेछि सरकारले साउन २९ गते १ लाख सहयोग गर्ने निर्णय गरेको थियो । तर, उहाँले देशमा शान्ति स्थापनाभन्दा अर्को आफ्नो कुनै इच्छा नरहेको बताउनुभएको थियो । (more…)